Een grijs gebied : Onderzoek naar beleidsmaatregelen voor het tegengaan van segregatie in het onderwijs

Geconcludeerd wordt dat onderwijssegregatie het resultaat is van een samenspel van verschillende factoren op verschillende niveaus. Voor de Nederlandse situatie gaat dat om de combinatie van de volgende zaken: vrije schoolkeuze als stelselkenmerk, woonsegregatie als samenlevingskenmerk (basisonderwijs), vroege indeling naar niveaugroepen (voortgezet onderwijs), categorale scholen en/of smalle brugklassen (voortgezet onderwijs), voorkeuren van ouders voor een leerlingpopulatie die herkenbaar is qua SES en migratieachtergrond, verschillen in het keuzeproces van ouders naar SES en migratieachtergrond en toelatingsbeleid van scholen.
Het effect van deze combinatie van factoren wordt versterkt in een situatie met ruime keuze voor ouders: dus bij een groot aanbod van scholen op beperkte geografische schaal.

De mogelijkheden om iets aan onderwijssegregatie te doen liggen niet voor het oprapen. Er zijn grote groepen actoren (ouders, scholen/besturen) die autonoom zijn in hun keuzes. Eventuele beleidsmaatregelen gericht op desegregatie zijn: beïnvloeden van oudervoorkeuren, van keuzeprocessen van ouders, beperken van woonsegregatie, beperken van vrije schoolkeuze, toelatingsbeleid scholen reguleren, tracking in het vo zoveel mogelijk naar latere leerjaren verschuiven en tegengaan van smalle scholen/brugklassen.

Omdat er niet één oorzaak is voor onderwijssegregatie en juist gaat om een combinatie van oorzaken zal naar alle waarschijnlijkheid ook alleen een combinatie van maatregelen kans van slagen maken om segregatie terug te dringen.